جنرال عبدالرشید دوستم معاون اول ریاست جمهوری برای سرکوب شورشیان در ولایات شمالی کشور، طرح را تحت عنوان "دفاع مستقلانه" به شورای عالی امنیت ملی پیش کش کرده است. بر اساس این طرح، جنرال در نظر دارد یک نیروی هزاران نفری مردمی را تشکیل دهد تا به وسیله ی آن تندروان مسلح را نابود سازد.

منابع نزدیک به آقای دوستم به رسانه ها گفته اند که این طرح به شورای امنیت داده شده است و جنرال نیز از جوزجان به کابل آمده است تا این طرح را تکمیل کند. قبلاً در سفری که این نظامی بلندپایه به ولایت جوزجان داشت به تعداد 200 تن از طالبان به درخواست وی به پروسه ی صلح پیوستند.

طبق معلومات که تاکنون از این طرح در رسانه های گزارش شده است، گفته شده است که این نیروها درکنار نیروهای امنیتی کشور برای شکست دادن مخالفین مسلح دولت خواهند جنگید.

باوجود که برخی از کارشناسان تشکیل یک همچون نیروی جنگی را در کنار نیروهای امنیتی یک چیز اضافی دانسته و برای آینده دردساز می پندارد اما این حرکت که جنرال دوستم می خواهد راه اندازی کند یک حرکت خیلی جدید نیست. قبلاً، باشندگان برخی از ولایات نا امن نیز دست به همچون کاری زده بودند. طور مثال، حرکت مردمی بر علیه طالبان در ولسوالی اندر ولایت غزنی از نمونه های است که تحت عنوان قیام مردمی راه اندازی گردید و در سطح کشور و رسانه ها مورد حمایت و استقبال گسترده قرار گرفت.

با این حال،کاری که آقای دوستم می خواهد راه اندازی کند نه تنها که ناموجه نیست که حتی چیزی جالبتر و موجه تر از حرکت های مردمی است که تاکنون در برابر طالبان پس از سال 2001 صورت گرفته است. قیام های مردمی که تاکنون تحت عنوان قیام و یا جهاد برعلیه گروه طالبان راه اندازی شده است، هیچکدام برای گافتن تایید به شورای عالی امنیت مطرح نشدند ولی حرکتِ را که جنرال می خواهد آغاز کند براساس یک طرح مشخصِ است که ابتدا برای اخذ مشوره و تایید به شورای عالی امنیت مطرح شده است.

با این حساب، زیاد جای بحث نیست که چرا جنرال می خواهد یک چنین حرکتِ را راه اندازی کند. درعین حال اما یک چیز در این جا، بسیار جالب و مورد توجه می نماید، و آن قانون شناسی و رفتار مبتنی بر ادب و نزاکت جنرال دوستم است. چون باوجود این که جنرال، از مبارزین جدی برعلیه طالبان در دوران مقاومت بود و در این راه قربانیان بی شماری را متقبل شده است، ولی در زمان حکومت مرکزی حامد کرزی به رغم این که مناطق شمالی کشور(مناطق که درگذشته تحت حاکمیت دوستم بودند) مورد تاخت و تازهای سیاسی و امنیتی قرار گرفت، در مقابل اما، جنرال هیچ گاه دست به ایجاد ارتش و نیرو نزد. به جزء یکی دومورد مشکل که با والی های فاریاب و جوزجان پیدا کرد و یک مورد هم مشکل که با اکبربای در کابل پیدا کرد، دیگر کاری به کاری حکومت نداشت. چون او اقتدار دولت مرکزی را محترم می شناخت و نمی خواست برای رئیس جمهور کرزی این احساس پیش آید که گویا جنرال دوستم او را به رسمیت نمی شناسد. البته اگر در آن زمان دست به ایجاد کدام جبهه و نیروی بر علیه طالبان می زد بدون شک به عنوان یاغی و سرکش شناخته می شد. به همین خاطر او در مدت سال های گذشته با آن که می دید ولایات شمال دیگر آن ثبات و امنیت خود را ندارند ولی هوشیارانه صبر می کرد تا مبادا متهم به قانون شکنی و تجزیه خواهی گردد.

حالا اما شرایط فرق می کند، جنرال معاون اول رئیس جمهور است. او اکنون نه تنها نسبت به امنیت ولایات اظهار نگرانی و تشویش می کند که به امنیت یکایک نقاط کشور احساس مسئولیت می کند. چندی پیش در پاسخ به حملات تروریستی گفته بود که عاملان ناامنی ها را از هرجای که باشد پیدا خواهد کرد.

به همین اساس، اکنون او عملاً دست به کار شده است تا ریشه های نا امنی ها و خشونت ها را اول از شمال کشور برکند. باتوجه به پیچدگی های که تروریسم و نا امنی ها درکشور دارد به نظر می رسد جنرال صلاح دیده است، یک حرکت فوق العاده و جدی تری را برای سرکوب تروریستان روی دست گیرد.

به اعتقاد من با درنظرداشت این که جنرال شناخت دقیق از شمال کشور دارد و مدت ها آن را تحت اداره داشته است، با راه انداختن همچون یک حرکت مردمی می تواند ثبات و آرامش را در این مناطق بازگرداند. این که شورای عالی امنیت در این مورد چه تصمیم می گیرد بعدا معلوم خواهد شد.

در اخیر باید خاطر نشان ساخت که این طرح جنرال دارای ابعاد و پیامد های سیاسی نیز است، وچیزی که در این حرکت(طرح مستقلانه) به عنوان یک موضوع سیاسی قابل دقت است، ابعاد و پیامد های سیاسی آن نسبت به آینده ی وضعیت سیاسی کنونی در مناطق شمال کشور است که در سیزده سال گذشته در یک حالت خاصی قرار داشته است. طور نمونه، اقتدار فرمانده عطامحمدنور والی بلخ برخاسته از همین حالت خاص است.

با این حال، اگر جنرال دوستم بتواند طرح اش را از میزشورای امنیت موفقانه عبور دهد، در کنار مسایل امنیتی و جنگی، وضعیت سیاسی شمال نیز تغییر خواهد کرد. در آن صورت، هدف برنامه جنرال به طور غیر مستقیم افراد چون عطامحمد نور نیز خواهند بود که در سال های گذشته به سبب کمرنگ شدن سایه جنرال درشمال، برایشان اقتدارِ زیادی ساخته اند.

البته چندی پیش عطامحمد نور والی بلخ نیز تعدادی از فرماندهان را جمع کرده کرده بود، که ممکن این کار او به خاطر اتخاذ یک سری آمادگی ها و تدابیر در برابر برنامه های جنرال دوستم بوده باشد.